Wat is een waar verhaal? De parabel van de olifant…

Veel mensen die aan hun verhalen werken lopen er tegenaan dat hun verhalen te lang, te uitgebreid of te vaag worden. En negen van de tien keer heeft dat met één en dezelfde reden te maken: ze streven ernaar het verhaal wel ‘de waarheid’ de laten zijn. Oftewel: alles moet er in staan. En alles moet feitelijk juist zijn. En alles moet kloppen. Herken je dat? En dat je er dan uiteindelijk niet uitkomt? Vandaag nog las ik een comment onder een Facebookpost: “Ik ben nu wel nieuwsgierig naar wat ‘de waarheid’ is over dat verhaal.” Dan beginnen mijn ogen dus te glinsteren. Want wij Storytellers weten maar al te goed hoe dat zit met verhalen en waarheid. Wil jij met jouw verhalen ook de waarheid vertellen? Lees dan heel goed dit verhaal uit India van lang geleden, dan begrijp je meteen wat waarheid en verhalen met elkaar te maken hebben… De parabel van de Olifant Er was een stad waar alle inwoners blind waren. Op een dag kwam de koning met zijn hele hofhouding en zijn leger naar de stad. De koning reed op een olifant, zo hoorden de blinden. Maar zij hadden natuurlijk geen idee wat een olifant...

Lees meer

No more mrs. Nice Girl

Verhalen leren ons om niet aardig te zijn. Let it go In ons gezin barst er iedere vijf minuten wel iemand uit in een Disney song. Zelfs mijn man begroet me wanneer ik de trap af kom regelmatig met een welgemeende: “Giselle!”* Vanmorgen was ‘Let it go’ onze soundtrack, uit de Disney film Frozen. Ik dacht aan hoofdpersoon Elsa en haar worsteling met zichzelf zijn. Een actueel thema. IJskoningin Elsa zingt Let it go en gaat op een berg zitten waar ze heerlijk helemaal zichzelf kan zijn. Alles wat ze aanraakt bevriest en ze schiet naar hartelust ijspegels uit haar handen. Ze heeft zichzelf helemaal geaccepteerd en de rest losgelaten. Toch? Maar waarom knaagt er dan nog steeds iets? We voelen met elkaar aan dat deze situatie niet houdbaar is. En dat klopt. Want Elsa ziet één ding over het hoofd. Namelijk: er is wel degelijk een ‘rest’. Elsa heeft zichzelf nog helemaal niet geaccepteerd. Ze heeft enkel besloten dat het beter is om in eenzaamheid te leven dan onder de mensen. Waarmee ze nog steeds zegt: ik kan niet mezelf zijn én functioneren in een samenleving tegelijk. En laat die samenleving nou net wel de realiteit zijn. Voor haar,...

Lees meer

Inspirerender worden? Dit zijn de snelste twee stappen.

Enkel licht is een saai verhaal Ik vond het op de basisschool nooit erg om tussen de middag naar huis te fietsen. Want precies tijdens de lunchpauze was de serie ‘X-Men’ op tv. Als ik mijn brood netjes op had mocht ik kijken tot ik weer naar school moest. Het ging over een groep mutanten, mensen met een afwijkend DNA waardoor ze superkrachten hadden. Ik was altijd Jean Grey (uiteraard, rood haar en al). Maar mijn stiekeme held was Rogue. Rogue hoorde er niet direct helemaal bij. Dat kan iets te maken hebben met de keer dat haar flirt haar impulsief kuste en zij per ongeluk al het leven uit hem zoog, waardoor hij in coma raakte en er nooit meer uitkwam. Tja. Maar ook tussen andere mutanten voelde ze zich niet thuis. Want, zie flirt: haar aanraking veroorzaakte pijn. Dus raakte ze niemand meer aan. Haar ‘superkracht’ was voor haar enkel een vloek. Ze wenste het weg. Ze was niet gelukkig. “We can never obtain peace in the outer world until we make peace with ourselves.” (Dalai Lama) Hoogleraar en onderzoekster Brené Brown deed 12 jaar onderzoek naar wat mensen die zich wél gelukkig voelen met elkaar gemeen hebben....

Lees meer

Vergeet balans.

Ieder goed verhaal gaat over de disruptie van balans. Mijn allereerste blog ooit heette: ‘Voor het onzekere’. Hij beschreef mijn beslissing om, nogal out of the blue, mijn baan op te zeggen. Ik had twee kleine kinderen, alle vaste lasten van dien en bovendien geen enkel idee wat ik dan qua werk zou gaan doen. Overbodig om te zeggen: mensen om me heen raakten lichtelijk in paniek. Alles was nu onzeker, geen enkele vastigheid meer, alle balans weg. Hoe verzon ik het? Ondertussen was ik de meest gelukkige werkloze in de geschiedenis van ontslagnemers. Alles overhoop Want wat ik inzag is dat onzekerheid gelijk staat aan dat alles open ligt. En de mooiste dingen ontstaan wanneer alles open ligt. Sterker nog, ieder goed verhaal gaat over het moment dat alles weer open ligt. Status quo is saai. Perfectie is saai. Het moment dat het overhoop gegooid wordt, dat alles anders wordt, dát is waar de magie ontstaat. Dát is het moment dat helden opstaan, verborgen talent komt bovendrijven en werelden worden gecreëerd die men tot dat moment niet voor mogelijk hield. Als publiek smullen we van dit soort verhalen! Niks mooiers dan een held die voor een compleet onverwachte situatie...

Lees meer

Positionering gaat NIET om hoe anderen jou zien.

Hoe verhalen laten zien dat het interessanter kan Hoe wil je gezien worden? Hoe wil je bekend staan? Hoe wil je dat anderen jou zien? Het zijn vragen die je meekrijgt wanneer je aan de slag gaat met je positionering. Met name bedoeld om helder te krijgen waar mensen jou kunnen vinden: wat jij voor hen kunt betekenen, waar jij je in specialiseert. En het is natuurlijk super als je dit helder kunt communiceren. Spectrum van mogelijkheden Maar wat nou als je dat moeilijk vindt? Als je het gevoel hebt dat je dan iets aan het ‘bedenken’ bent, in plaats van dat het van binnenuit komt: dít ben ik. In dat geval leren verhalen je waarom positioneren ook helemaal niet gaat om hoe anderen jou zien. Het begint met iets veel interessanters. Vraag je niet af hoe anderen jou zien, maar hoe jij hén ziet. In het woord ‘positionering’ zit niet voor niets ‘positie’. Afhankelijk van je positie zie je bepaalde dingen wel en niet: als ik hier sta zie ik dit deel van de ruimte, maar ga ik daar staan dan zie ik weer nieuwe dingen. Zo werkt het ook in je werk: als je blijft staan waar je...

Lees meer

Opstaan

Patriottisme in de 21ste eeuw “Vooroplopen, laat dat maar aan de Nederlanders over. Dan wil je natuurlijk ook een bank die voorop loopt.” Zo is te horen in de televisie reclame van de ING. Even los van wat je kunt vinden van het statement dat de ING als bank voorop zou lopen is er nog iets aan de hand met deze reclame. De ING zit er namelijk goed naast. Collectief geheugen Mensen hebben een collectief geheugen als het om verhalen gaat. Zodra er een variant klinkt van ‘Er was eens’ schakelen we naar een ander deel van ons brein en herinneren we ons gevoelens die verhalen bij ons oproepen. De ING wil ook een verhaal vertellen. En een verhaal dat begint met het woord ‘vooroplopen’ wakkert in ons collectieve verhalengeheugen automatisch een gevoel aan van patriottisme. Van moed. Van helden. Een commercial beginnen met een krachtig woord als ‘vooroplopen’. En zelfs eindigen met: “Oranje is ING”. Maar dan in de rest van de reclame: geen spoortje patriottisme te bekennen. Want ze gaan zo verder: “De nieuwste technieken zijn nergens populairder. Daten doen we alleen nog digitaal. We hebben allemaal een tablet. Nou ja, bijna allemaal. En nergens ter wereld zijn...

Lees meer

Een onverwacht liefdesverhaal

22-05-2015: de laatste uitzending van het seizoen van De Wereld Draait Door. Ali B zingt een lied voor zijn kinderen en houdt het niet droog. Niemand houdt het droog. Tranen vloeien, de sociale media ontploffen en het lied van Ali B is dagenlang het gesprek van de dag. En terecht: het was prachtig en raakte bij iedereen wel een snaar. En toch waren er nog meer boodschappen in die uitzending waar meer mee aan de hand was. Één daarvan was de boodschap van Halina Reijn. Het thema van de uitzending was ‘Lobi da basi’: liefde is de baas. Het is de naam van het nieuwe album van Typhoon en meteen de vraag die gesteld werd aan de tafelgasten: wanneer was liefde voor jou de baas? Ali B zei: “Liefde is pas echt de baas als het pijn doet. En dat heb ik bij mijn kinderen…” Herkenbaar: die bijna pijnlijke liefde voor je kinderen, je partner, je sport, je werk. De fragmenten die gekozen worden spreken iedereen aan en doen het goed. Zo ook het fragment van Halina Reijn. Zij wil een ode brengen aan de onverwachte liefde. Aan de koppels die niet passen in het beeld van huisje boompje beestje....

Lees meer

Als woorden een dans zijn

“Het is alsof mijn baas en ik een andere taal spreken. Als hij iets duidelijk wil maken is het net alsof hij een soort dansje staat te doen en ik begrijp er niks van.” De opmerking intrigeert me vooral door de symboliek van de woordkeus. Het woord ‘dansje’ zegt eigenlijk: hij kan helemaal niet dansen. Het zegt ook dat deze vrouw graag ziet dat haar grote baas wel degelijk kan ‘dansen’. Oftewel de juiste woorden kan gebruiken om echt indruk te maken. Zoals een dans dat kan. De metafoor van de dans koos ze wellicht onbewust. Maar het is een logische. Dans is leiderschap Een dansscène in een boek of film gaat over leiderschap. Dat kan innerlijk leiderschap zijn, waarbij het personage de ontdekking van een innerlijke kracht symbolisch uit door middel van een dans (Napoleon Dynamite). Of er wordt met een dans aangetoond dat er (even) gelijkwaardigheid is ontstaan tussen 2 personages (Belle en het Beest). Het gaat over leiderschap over het leven door te dansen in situaties die eigenlijk te lastig lijken om aan te kunnen (Little Miss Sunshine, Silver Linings Playbook). Of we zien een test: wie leidt hier nou eigenlijk wie (The Hunger Games). Soms is...

Lees meer

Een sterke troef

Ik ken jouw persoonlijke verhaal niet, dus daar kan ik niks over zeggen. Maar ik kan wel zeggen dat er in ieder verhaal, de jouwe dus ook, universele aspecten zitten. Hoogleraar Joseph Campbell ontdekte dat er een universele ‘heldenreis’ voorkomt in alle sprookjes, legenden, boeken en films, maar ook in ons leven. In het klein en in het groot. Constant weer. En daar zit een sterke troef in. Want wat universeel is kun je dus makkelijk verbinden. En dat is handig, want samen kom je verder. Maar nu ga ik iets zeggen wat wellicht vreemd klinkt: alleen maar zoveel mogelijk verbinden is juist contraproductief voor je groei. Elke verbinding zorgt namelijk voor een soort draadje tussen jou en de ander. Vergelijk het met een computer waarbij je alle programma’s die je leuk vind download. Ook al staan die programma’s uit, dan nog kosten ze geheugen van je computer. Het raakt vol. En bij teveel programma’s heb je nog kans dat hij crasht ook. Zo is het ook met verbinden: als je maar blijft verbinden blijft dat op de achtergrond geheugen slurpen. En dan hou je te weinig ‘werkgeheugen’ over om zelf te kunnen groeien. Zoveel mogelijk verbinding is dus niet...

Lees meer

Als duizend lichtjes in de nacht

De grenzen van een authentiek verhaal “Omdat jij jouw verhaal durfde te vertellen, durf ik het ook. Ik schaam me niet langer voor alles wat ik heb meegemaakt en ga het nu allemaal opschrijven in een boek.” Personal branding, een trend die maakt dat steeds meer mensen hun persoonlijke, authentieke verhaal vertellen. En dat leidt tot kettingreacties. Zo is bovenstaande quote een reactie die ik las op een verhaal van een ondernemer die zo’n persoonlijk verhaal uit de doeken deed. Verhalen worden -gelukkig- authentieker. Iedereen heeft van nature de neiging om alleen de mooie verhalen te vertellen. En ze het liefst nog net even iets op te leuken. Scroll je Facebook tijdlijn maar door. Inmiddels is wel duidelijk dat verhalen juist sterker zijn wanneer ze eerlijk zijn: inclusief worstelingen en valkuilen. Het maakt het menselijker, en daar is een grote behoefte aan. Steeds meer delen we ons eerlijke verhaal en steken we de loftrompet wanneer een ander zo fantastisch authentiek durft te zijn. Kwetsbaarheid in verhalen Eerlijkheid en authenticiteit hebben alles te maken met schaamte en kwetsbaarheid. In ‘De kracht van kwetsbaarheid’ laat Brené Brown met 12 jaar aan onderzoek zien dat het gevoel van schaamte niet te ontvluchten is....

Lees meer